Μια γυναίκα στο Βερολίνο – A woman in Berlin

Το βιβλίο "Μια γυναίκα στο Βερολίνο A woman in Berlin", μιλάει για συναισθήματα και καταστάσεις που οι περισσότερες γυναίκες δεν έχουν βιώσει ποτέ. Παρόλα αυτά, αν παρατηρήσουμε την γενική εικόνα οι ομοιότητες με το σήμερα είναι τρομακτικές!

Το βιβλίο «Μια γυναίκα στο Βερολίνο»,  είναι ουσιαστικά το “ημερολόγιο” μιας Γερμανίδας, ανώνυμης δημοσιογράφου.Η οποία μας παραθέτει τις προσωπικές της εμπειρίες, κατά την εισβολή των Σοβιετικών δυνάμεων στο Βερολίνο. Για μια περίοδο οκτώ εβδομάδων, στο τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.

Την συγκεκριμένη περίοδο ο περίγυρος της αποτελούταν αποκλειστικά από άμαχο πληθυσμό και πλειοψηφικά γυναίκες. Η πείνα, η έλλειψη των βασικών αγαθών και οι αλλεπάλληλοι βομβαρδισμοί ήταν μέρος της καθημερινότητας, όπως μας την περιγράφει η συγγραφέας. Όταν τα σοβιετικά στρατεύματα κατέλαβαν την πόλη, η καθημερινότητα της αλλάζει. Δεν υπάρχουν πλέον βομβαρδισμοί, αλλά έχει να αντιμετωπίσει την πείνα, την έλλειψη των βασικών αγαθών και τους αλλεπάλληλους βιασμούς.

Αυτός ο μαζικός βιασμός είναι κάτι που ξεπερνάμε συλλογικά επίσης. Όλες οι γυναίκες βοηθούν ή μια την άλλη.

Σύμφωνα με την συγγραφέα, ο μέσος στρατιώτης της τότε σοβιετικής ένωσης ενδιαφερόταν για ρολόγια, ποδήλατα, αλκοόλ και γυναίκες. Δεν τους απασχολούσε η ηλικία ή η εμφάνιση ούτε στα ρολόγια, ούτε στα ποδήλατα και ούτε καν στις γυναίκες. Όλες ήταν στο στόχαστρο τους. Στον περιορισμένο περίγυρο της όλες σχεδόν οι γυναίκες είχαν γινει θύματα σεξουαλικών επιθέσεων τουλάχιστον μια φορά.

Οι επιλογές που είχαν για να αποφύγουν τους βιασμούς ήταν να κρυφτούν, να συνάδουν σχέσεις με ένα Ρώσο αξιωματικό (ως προστάτη) ή να αυτοκτονήσουν. Στην εξίσωση εισέρχεται βέβαια και η γερμανική κουλτούρα και ταυτότητα. Σε μερικά σημεία θα μπορούσε να παρομοιαστεί με άνευ όρων παράδοση σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο.

Η τάξη και η υπακοή στους κανόνες, είναι βαθιά ριζωμένη μέσα μας, κάνουμε ότι μας λένε χωρίς ιδιαίτερες αντιδράσεις.

Το βιβλίο ασχολείται με όλες τις φρίκες του πολέμου. Αντιθέτως όμως με το τι θα περίμενε ο αναγνώστης, μετά το πρώτο σοκ, η επικρατούσα φρίκη, που απασχολούσε την πλειοψηφία των γυναικών, ήταν η πείνα και όχι ο βιασμός. Η αποστασιοποίηση της συγγραφέως είναι φανερή, ο βιασμός είναι πλέον ένα ακόμα συμβάν της κάθε ημέρας και εν μέρη αναμενόμενος.

Οι Ρώσοι άνδρες, επίσης, είναι μόνο άντρες – δηλαδή υποθετικά είναι τόσο επιρρεπείς όσο και οι άλλοι άνδρες στις γυναικείες πονηριές, επομένως είναι δυνατόν να τους ελέγξουμε, να τους αποσπάσουμε, να τους απομακρύνουμε.

Σύμφωνα με τα λεγόμενα της έγινε “πόρνη” με αντίτιμο φαγητό και αυτό το δικαιολογεί ηθικά ως απόρροια των συνθηκών του πολέμου. Θα μπορούσαμε να την κατακρίνουμε για την στάση της, αλλά ουσιαστικά δεν μας αφήνει κανένα τέτοιο δικαίωμα. Δεν χωράει καμιά ηθικολογία στην κατάσταση της, όπως την περιγράφει. Οι εμπειρίες που βιώνει μοιάζουν να είναι τόσο μακρινές από το σήμερα, αλλά δυστυχώς ως βασικές ιδέες υπάρχουν γύρω μας. Η κοινωνική της θέση ως γυναίκα στην Γερμανία το 1945, δεν διαφέρει και τόσο από τα τεκταινόμενα της εποχής μας.

Διαφορετικές συνθήκες ίδιο αποτέλεσμα.

Όπως ορισμένα ψάρια ή έντομα που τρώνε τους απογόνους τους. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να το κάνουν αυτό. Το γεγονός ότι αυτό ακριβώς κάνουμε είναι ένα σίγουρο σημάδι τρέλας.

Η μετάλλαξη των ιδεών της, αυτές τις οκτώ εβδομάδες για τον πόλεμο, τον ηρωισμό, τον ανδρισμό, την γυναικεία φύση θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν προφητικές. Για την εποχή βέβαια ήταν αναμφίβολα αιρετικές.

Λυπούμαστε για τους άντρες. φαίνονται τόσο άθλιοι και ανίσχυροι. Το αδύναμο φύλο. Βαθιά μέσα μας, εμείς οι γυναίκες βιώνουμε ένα είδος συλλογικής απογοήτευσης. Ο ναζιστικός κόσμος – που κυριαρχείται από άντρες, δοξάζοντας τον ισχυρό άντρα – αρχίζει να καταρρέει, και μαζί του ο μύθος του άντρα. Στους προηγούμενους πολέμους, οι άντρες μπορούσαν να ισχυριστούν ότι το προνόμιο του θανάτου, του θανάτου για την πατρίδα, ήταν δικό τους και μόνο. Σήμερα, και οι γυναίκες, έχουμε ένα μερίδιο. Αυτό μας έχει μεταμορφώσει, μας έχει ενθαρρύνει. Ανάμεσα στις πολλές ήττες στο τέλος αυτού του πολέμου η πιο μεγάλη είναι η ήττα του ανδρικού φύλου

Η γραφή της είναι λιτή και λακωνική, δεν κουράζει ,και η ροή θα μπορούσε να θεωρηθεί γραμμική. Σε αρκετά σημεία βέβαια ξενίζει τον αναγνώστη, γιατί είναι περισσότερο περιγραφική και εξιστορηματική, απ’ ότι συναισθηματική, και σε βγάζει από το κλίμα του ημερολογίου. Δεν ξέρω αν είναι αποτέλεσμα αλλαγών για να αποκτηθεί μια μυθιστορηματική νότα ή αν η συναισθηματική της νέκρωση ήταν τέτοια, που μπορούσε να αφηγείται φρικαλέα γεγονότα αποστασιοποιημένη.

Εν κατακλείδι αν αποφασίσετε να το διαβάσετε, μην το αντιμετωπίσετε ως ιστορικό κείμενο. Μην σταθείτε στις φρίκες του πολέμου. Δώστε βάση στην   γυναικεία υπόσταση και δύναμη, απέναντι στις αντίξοες συνθήκες. 

Η ομορφιά πονάει τώρα. Είμαστε τόσο γεμάτοι θάνατο.

Το συστήνω ανεπιφύλακτα σε όλους άνω των 15 ετών και θεωρώ ότι είναι ένα βιβλίο που όλες οι γυναίκες πρέπει να το διαβάσουν.

Η ελληνική έκδοση διατίθεται από τις εκδόσεις Κέδρος, η οποία δυστυχώς δεν είναι διαθέσιμη για την ώρα. Αν δεν θέλετε να περιμένετε, όπως εγώ, μπορείτε να προμηθευτείτε την αγγλική έκδοση από το Book Depository (9,48 €) ή την ψηφιακή έκδοση (ebook) από το Play Store (6,49 €). 

Animo Phoenicus Signature

Άδεια Χρήσης:

Creative Commons Licence
Αναφορά Δημιουργού – Παρόμοια Διανομή.


* Φωτογραφία από Book Depository.


Στήριξη:


Newsletter Updates

Enter your email address below to subscribe to our newsletter

Υποβολή απάντησης